Ticaret Bakanlığı, Mayıs 2026'da "Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı"nı kamuoyu görüşüne açtı. Taslak, Türkiye'deki oto ekspertiz sektörünü ilk kez kendi başına ve uçtan uca düzenleyen bir çerçeve öneriyor: yetki belgesi, zorunlu sigorta, merkezi dijital rapor sistemi ve müşteri itiraz mekanizması.
Önemli not: Bu yazı, görüşe açılan taslağı anlatır (son güncelleme: Temmuz 2026). Yönetmelik henüz yürürlüğe girmedi; maddeler yasalaşma sürecinde değişebilir. Kesinleşen metni Resmî Gazete'den takip edin — yazıyı gelişmelere göre güncelliyoruz.
Bugün Geçerli Olan Kurallar Neler?
Taslağı anlamak için mevcut durumu bilmek gerekiyor. Bugün ekspertiz hizmeti, esas olarak İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik üzerinden dolaylı düzenleniyor:
- Yetki belgeli galericiler, sattıkları otomobil ve arazi taşıtı için satıştan önceki 3 gün içinde ekspertiz raporu almak zorunda (8 yaş veya 160.000 km üzeri araçlar muaf).
- Raporu, TS 13805 standardına uygun ve TSE Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi (HYB) sahibi işletmeler düzenleyebiliyor.
- Rapor düzenleyen işletmelerde MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi personel çalıştırma zorunluluğu var.
Sorun şu: Türkiye'de faaliyet gösteren yaklaşık 3.500 ekspertiz merkezinin yalnızca üçte biri civarı TSE belgeli (Ticaret Bakanlığı verisine dayanan Ekim 2025 sektör haberleri). Yani sahadaki işletmelerin çoğunluğu, bugünkü standardın dışında çalışıyor. Yeni yönetmelik tam bu boşluğu kapatmayı hedefliyor.
Taslak Neler Getiriyor?
Görüşe açılan metne göre öne çıkan başlıklar:
1. Yetki belgesi zorunluluğu
Ekspertiz hizmeti vermek isteyen her işletme Bakanlıktan yetki belgesi alacak. TSE HYB şartı resmileşiyor; belgesiz faaliyete alan kalmıyor.
2. MYK belgeli teknik sorumlu
İşletmelerde MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi teknik sorumlu bulundurma şartı netleşiyor. Personelini belgelendirmemiş işletmeler için geçiş süreci kritik olacak.
3. Zorunlu mesleki sorumluluk sigortası
Hatalı rapor nedeniyle doğacak zararlara karşı mesleki sorumluluk sigortası zorunlu hale geliyor. Bu, hem tüketiciyi koruyor hem de "ucuz ama güvencesiz" rapor kesen işletmeleri fiyat rekabetinden çıkarıyor.
4. Merkezi "Araç Ekspertiz Bilgi Sistemi" — en büyük değişiklik
Taslağın kalbi burası. Bakanlık bünyesinde kurulacak merkezi sisteme göre:
- Tüm ekspertiz raporları dijital olarak merkezi sisteme kaydedilecek
- Kaydedilen rapor sonradan değiştirilemeyecek
- Her rapor QR kod ile doğrulanabilecek
- Alıcı, rapora 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek
- İşletme, itirazı 3 gün içinde çözmek zorunda olacak
Bunun anlamı açık: kâğıt-kalem, Word şablonu veya değiştirilebilir PDF ile rapor üreten iş modeli sona eriyor. Raporun üretimi, saklanması ve doğrulanması uçtan uca dijitalleşiyor.
Kimi Nasıl Etkileyecek?
Belgesiz/yarı kayıtlı işletmeler: En sert etki burada. Yetki belgesi + TSE HYB + MYK + sigorta dörtlüsünü tamamlayamayan işletmeler için faaliyet alanı kapanacak. ~3.500 işletmenin üçte ikisi bu grupta.
Belgeli ama dijitalleşmemiş işletmeler: TSE belgesi var ama raporlar hâlâ elde/ofis programında üretiliyorsa, merkezi sistem entegrasyonu için yazılım altyapısı kurmak zorunda kalacaklar.
Dijital altyapısı hazır işletmeler: QR doğrulamalı, değiştirilemez kayıt tutan (audit log), raporu dijital üretip arşivleyen işletmeler için taslak bir yük değil, rekabet avantajı: rakiplerin uyum maliyetiyle uğraştığı dönemde onlar hazır olacak.
Araç alıcıları için: Sahte ve manipüle rapor riski ciddi biçimde azalacak; itiraz mekanizması tüketicinin elini güçlendirecek. Sahte rapor sorununun bugünkü boyutunu QR doğrulama yazımızda incelemiştik.
Şimdiden Nasıl Hazırlanmalı?
Taslağın aynen yasalaşacağı garanti değil; ama yönü net — dijitalleşme, belgelendirme ve doğrulanabilirlik. Beklemeden atılabilecek adımlar:
- TSE HYB sürecini başlatın (belgeli değilseniz). Süreç zaman alıyor; yönetmelik çıktıktan sonra başvuru yığılması yaşanması muhtemel. Ayrıntılar: TSE HYB rehberi.
- Personelin MYK belgelendirmesini planlayın. Teknik sorumlu şartı, belgeli eleman talebini artıracak.
- Rapor altyapınızı dijitalleştirin. Taslaktaki üç teknik gereksinim — dijital kayıt, değiştirilemezlik, QR doğrulama — bugün iyi bir ekspertiz yazılımının zaten standart özellikleri. ekspertiz.app raporları QR doğrulamalı üretir, her işlem audit log ile kayıt altına alınır ve rapor arşivi değiştirilemez biçimde saklanır (örnek raporu inceleyin).
- Rapor arşivinizi düzenli tutun. Merkezi sisteme geçişte geçmiş kayıtların düzenli ve dijital olması geçişi kolaylaştırır.
- Sigorta piyasasını takip edin. Mesleki sorumluluk sigortası zorunlu olduğunda primler, hasar geçmişinize ve kurumsallığınıza göre şekillenecek.
Sık Sorulan Sorular
Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girecek? Belli değil. Taslak Mayıs 2026'da görüşe açıldı; görüş sürecinin ardından nihai metin Resmî Gazete'de yayımlanacak. Geçiş süreleri de nihai metinde netleşecek.
Mevcut TSE HYB belgem geçerli kalacak mı? Taslak TSE HYB şartını temel aldığı için mevcut belge büyük olasılıkla geçerliliğini koruyacak; üzerine Bakanlık yetki belgesi eklenecek. Kesin cevap nihai metinde.
Yazılım kullanmak zorunlu mu olacak? Taslak "yazılım kullanacaksınız" demiyor; ancak raporların merkezi sisteme dijital kaydı, değiştirilemezliği ve QR doğrulaması fiilen dijital rapor üretimini şart koşuyor. Elle tutulan defterle bu gereksinimler karşılanamaz.
Ekspertiz açmayı planlıyorum, beklemeli miyim? Tersine — yeni kurulan işletme, mevcut alışkanlıkları dönüştürme yükü olmadan baştan uyumlu kurulabilir. Kuruluş adımlarının tamamı için oto ekspertiz açma rehberimize bakın.
Sonuç
2026 yönetmelik taslağı, oto ekspertiz sektörünü "güven sorunu yaşayan, yarısı kayıt dışı bir hizmet kolu" olmaktan çıkarıp belgeli, sigortalı ve dijital doğrulamalı bir düzene taşımayı hedefliyor. Kaybedeni belli: belgesiz ve dijitalleşmemiş işletmeler. Kazananı da belli: altyapısını bugünden yönetmeliğin öngördüğü standartta kuranlar.
Rapor altyapınızı şimdiden yönetmelik standardına taşımak için ekspertiz.app'i 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz — QR doğrulama, audit log ve değiştirilemez arşiv dahil, kart bilgisi gerekmez.
